Wyjątkowa artystka, wyjątkowa kobieta
O Artemisi Gentileschi usłyszałam po raz pierwszy w Palazzo Pitti kilka ładnych lat temu. W jednej z sal pewna para słuchała opowieści przewodnika, który przed obrazem „Judyta z głową Holofernesa” arcyciekawie bajał o losach niezwykłej artystki. Przybliżyłam się do nich dyskretnie i zaczęłam chłonąć każde słowo, a potem w domu kontynuowałam moją „naukę” i poszerzanie kulturalnych horyzontów.
To też przez Artemisię kilka lat temu w czasie podróży do Neapolu niemal spóźniłam się na pociąg.
Artemisia Gentileschi urodziła się w Rzymie pod koniec XVI wieku i do tej pory uznawana jest za największą malarkę swoich czasów i jedną z największych włoskich artystek w ogóle. Największy wpływ na jej malarstwo miała szkoła Caravaggia.
Bardzo wcześnie została osierocona przez matkę i można powiedzieć, że od maleńkości dorastała w pracowni swojego ojca Orazio – również cenionego w tamtym okresie malarza. Uważne oko ojca szybko dostrzegło, jak bardzo utalentowana jest jego córka. Tak oto młoda Artemisia zaczęła doskonalić swój talent w ojcowskiej pracowni, a z czasem ich relacja „mistrz i uczennica” przerodziła się w prawdziwą partnerską współpracę.
Orazio wśród artystów tamtych czasów bardzo cenił sobie Agostino Tassi – mistrza perspektywy. Cieszył się więc, że pod jego okiem również Artemisia może nauczyć się czegoś nowego. Niestety Agostino, poza tym, że był doskonałym artystą, był też zwykłym draniem i zabijaką. W maju 1611 roku – jak w dziennikach zapisała Artemisia – została przez artystę zgwałcona. W tamtych czasach jedynym, co mogło w takiej sytuacji uratować honor kobiety, było poślubienie przez oprawcę. Agostino zaślubiny oczywiście obiecał i jednocześnie dalej korzystał z erotycznych uciech z młodziutką malarką. Wkrótce jednak okazało się, że były to tylko obietnice bez pokrycia, bo przede wszystkim Tassi był żonaty. Tu dopiero raban podniósł ojciec Orazio i natychmiast napisał w tej sprawie – o znieważeniu jego córki – do samego papieża. Jednocześnie wytoczył proces Tassiemu, w którym oczywiście przesłuchiwana była sama Artemisia. I tu uwaga! Sąd, żeby mieć pewność, że artystka nie kłamie, poddawał ją torturom!
Ostatecznie Tassi został skazany. Pomiędzy robotami przymusowymi, a wygnaniem z Rzymu wybrał to drugie, co ostatecznie i tak nie zostało wypełnione, bo już kilka lat później Agostino do Rzymu powrócił.
Orazio natomiast, żeby ocalić honor córki, zaaranżował jej małżeństwo ze starszym od niej o dziewięć lat artystą florenckim. I tak oto Artemisia ze swoim mężem zamieszkała we Florencji i zamknęła bolesny rozdział swojego życia.
Artemisia Gentileschi w Ospedale degli Innocenti
Wystawa dzieł Artemisii wydawała mi się idealnym lekarstwem na moje ostatnie bolączki i karkołomności. Siła kobiety-artystki, która przypomniała mi, że nie można dać się łatwo upokorzyć, że pewne mosty trzeba po prostu spalić i nawet się za siebie nie odwracać. Jeszcze bardziej cieszyłam się z faktu, że w tej wyprawie zachciał mi towarzyszyć Mikołaj.
Muzeum Ospedale degli Innocenti przy placu Santissima Annunziata od lat gości wyjątkowe wystawy. Nie przegapiłam chyba żadnej z nich. To właśnie w tutejszych salach można aktualnie podziwiać Kleopatrę, Judytę, Kobietę z wachlarzem, Magdalenę, Susannę i wiele innych.
Moim ulubionym obrazem Artemisii jest Judyta ścinająca głowę Holofernesa, ale tego dzieła niestety na wystawie nie ma. Ja miałam to szczęście, że już je widziałam przy innej okazji i tym razem cieszyłam się tymi, które moje oczy podziwiały po raz pierwszy. Ozdobą wystawy jest też kilka dzieł innych artystów, w tym samego Caravaggia.
Przybywajcie do Florencji, delektujcie się sztuką i podziwiajcie kobiecą siłę! Wystawa potrwa do początku kwietnia.
***
Do pociągu mieliśmy dwie godziny…
– Wiesz, że otworzyli tu nowe piękne muzeum? Masz ochotę iść?
Mikołaja nie trzeba było dwa razy namawiać i ostatecznie dodatkowy punkt programu okazał się wisienką na torcie naszego florenckiego popołudnia. O tym jednak będę bajać już jutro.
Na koniec jeszcze tradycyjna ROLKA i malutka prośba (znowu!): będzie mi bardzo miło jeśli od czasu do czasu będziecie pamiętali o wirtualnej kawie.
Dobrego popołudnia!
